Draagvlakcreatie wordt dé politieke en maatschappelijke inzet van 2017

In de kijker 09/01/2016

Grote projecten en beleidsbeslissingen lopen steeds vaker vast in procedureslagen of botsen op een muur van publiek onbegrip. Burgers, medewerkers en andere belanghebbenden verenigen zich in hun verzet tegen beslissingen die boven hun hoofden of tegen hun zin worden genomen. Een winkelbelevingscomplex (zoals Uplace), het rijbewijs met punten, een windmolenpark in de achtertuin, frequente treinstakingen, gordiaanse mobiliteitsknopen (genre Oosterweel), … zonder draagvlak bij burgers en andere betrokkenen is het vechten tegen de bierkaai of wacht in het ergste geval de politieke, maatschappelijke of commerciële zelfmoord.

En toch zijn de belangen van ondernemingen, overheden en burgers bijna altijd verzoenbaar. Een sterk draagvlak creëer je door in dialoog te gaan met relevante belanghebbenden en te luisteren naar zowel hun argumenten als hun motieven. Transparant en duidelijk communiceren en volwassen omgaan met kritiek is de sleutel tot succes. Wie in 2016 aan beleid wil doen en/of succesvol wil ondernemen, kan maar beter werken aan een duurzaam draagvlak en goed onderbouwen waarom het publieke belang van een beleidsbeslissing of een grootschalig project het particuliere voorbehoud overstijgt.

Arrogantie
Maar zo een draagvlak komt er dus niet vanzelf. Dat vraagt om een planmatige aanpak en een open en flexibele houding. De energie die je besteed aan het leren kennen en bevragen van de stakeholders (burgers, middenveld, ondernemingen, …) die je best betrekt bij je beleid of je project, zal zich tijdens het verdere verloop van het draagvlakproces veelvuldig terugbetalen. Doof blijven voor de suggesties, vragen, twijfels en/of oplossingen van belanghebbenden getuigt van arrogantie, wereldvreemdheid en een verouderde kijk op mens en maatschappij. Inspraak van burgers, medewerkers, partners of klanten afdoen als tijdverlies is ronduit dom. Maar zelfs met georganiseerde inspraak en een luisterend oor alléén red je het niet.

Communicatie
Enkel door ook zelf goed en doordacht te communiceren, kan je het bereik van je boodschap vergroten en de betrokkenheid van belanghebbenden op een positieve manier versterken. Duidelijke doelstellingen en een heldere visie over waar je met je beleid of project naartoe wil, staat een participatieve werkwijze niet in de weg. Een brede dialoog met belanghebbenden vereist dus ook uitstekende communicatievaardigheden en kennis van de juiste communicatie-instrumenten op maat van de betrokken doelgroepen en andere pertinente actoren (zoals pers, middenveld, opinieleiders, …). Dit wil zeggen: een goed en consistent verhaal vertellen, via direct contact in een begrijpelijke taal of met behulp van inspirerende visuals, sociale netwerken, online en offline media, video, print, enz. Wanneer je de juiste communicatiemiddelen actief inzet op de juiste manier, op het juiste moment en bij de juiste actoren, hou je als initiatiefnemer maximale controle over de voortgang en het opinieklimaat van je beleid of project.

Als je als bestuurder of ondernemer daarmee ook je eigen public relations (PR) verzorgt, is dat perfect verdedigbaar. In die zin wordt beleid dat rekening houdt met de belangrijkste stakeholders immers vanzelf synoniem voor goed bestuur.

Vox populi
En neen, de vox populi staat ook krachtig en visionair leiderschap niet in de weg. Werken aan een draagvlak wil niet zeggen dat je de ‘publieke opinie’ blindelings moet achternahollen. Het omgekeerde is waar. Net door in dialoog te gaan met stakeholders en rekening te houden met billijke en redelijke voorstellen, zal je beleid of je project inhoudelijk sterker worden én ga je grip krijgen op het opinieklimaat. Dan pas vallen ook je eigen argumenten en beweegredenen in vruchtbare grond. Dat betekent ook: uitleggen waarom je met sommige suggesties en kritische bemerkingen géén rekening wil of kan houden. Dat is écht leiderschap.

Een maatschappelijk draagvlak ontstaat in de clash van ideeën en vervolgens het collectief compromis, op het speelveld van een regulerende en toezichthoudende overheid, kritisch burgerschap, een belangenbehartigend middenveld en maatschappelijk verantwoord ondernemerschap.

Wie zoekt, die vindt?
Er gaat geen dag voorbij of een minister of andere gezagsdrager neemt het woord ‘draagvlak’ in de mond als toetssteen voor toekomstig beleid of een nieuwe maatregel. Een draagvlak ‘vinden’ of ‘zoeken’ is dan het vanzelfsprekende maar helaas meestal ook vrijblijvende antwoord. Of het ontbreken van het draagvlak wordt net gebruikt als excuus om vooral géén actie te ondernemen. In beide gevallen ontbreekt het beslissingnemers aan urgentie. Het resultaat is stilstand in plaats van een wervend en breed gedragen maatschappelijk project.

Bart Derwael is zaakvoerder van communicatiebureau Panenka communication en auteur van het boek ‘Een sterk draagvlak in 10 stappen: participatie, stakeholdermanagement en strategische communicatie’ (Uitgeverij Politeia).

Laat een reactie achter

verplicht

verplicht

optioneel